PageSpeed Insights nedir, sonuçlar nasıl okunur ve site hızı nasıl artırılır?

PageSpeed Insights, Google'ın bir web sayfasının hızını ve kullanıcı deneyimini ölçen ücretsiz aracıdır. Adresi girdiğinizde sayfayı mobil ve masaüstü için ayrı ayrı ölçer, 0 ile 100 arasında bir performans puanı verir ve sayfayı yavaşlatan unsurları listeler. Site hız testi denince akla ilk gelen araç budur.

Bu yazı PageSpeed sonucunun nasıl okunacağını, puanın neye göre hesaplandığını ve site hızını artırmak için hangi adımların gerçekten fark yarattığını anlatıyor.

PageSpeed puanı nasıl hesaplanır?

Performans puanı, Google'ın açık kaynaklı ölçüm aracı Lighthouse ile hesaplanır. Lighthouse sayfayı orta seviye bir telefonda ve yavaş bir mobil bağlantıyı taklit ederek açar, beş ölçüm yapar ve bunları ağırlıklandırarak tek bir puana çevirir.

Puan üç renkle gösterilir: 0 ile 49 arası kırmızı, 50 ile 89 arası turuncu, 90 ile 100 arası yeşil. Google'ın kendi belgelerine göre 100 puan neredeyse hiçbir site için beklenen bir hedef değildir; yeşil aralık yeterlidir.

Laboratuvar verisi ile kullanıcı verisi arasındaki fark nedir?

PageSpeed sonucunda iki ayrı bölüm görürsünüz ve bu iki bölüm sık karıştırılır.

• Gerçek kullanıcı verisi: Sayfanın üst kısmında, son 28 günde Chrome kullanan gerçek ziyaretçilerin deneyiminden derlenen veridir. Yeterli ziyaret almayan sitelerde bu bölüm görünmez.
• Laboratuvar verisi: Lighthouse'un o anda, standart koşullarda yaptığı tek ölçümdür. Performans puanı bu ölçümden hesaplanır.

Laboratuvar ölçümü yavaş bir mobil bağlantıyı taklit ettiği için çoğu zaman gerçek kullanıcıların yaşadığından daha uzun süreler gösterir. Bu bir hata sayılmaz; amacı her siteyi aynı koşulda ölçmek ve en zor durumdaki ziyaretçiyi görünür kılmaktır. Aynı sayfayı arka arkaya ölçtüğünüzde puanın birkaç puan oynaması da normaldir.

Google hangi değerleri iyi kabul ediyor?

Google, sayfa deneyimini Core Web Vitals adını verdiği üç ölçümle değerlendirir ve bu ölçümleri arama sıralamasında da dikkate alır. İyi kabul edilen sınırlar şunlardır:

• LCP: 2,5 saniye ya da altı.
• INP: 200 milisaniye ya da altı. Ziyaretçinin bir düğmeye bastığında sayfanın ne kadar hızlı tepki verdiğini ölçer.
• CLS: 0,1 ya da altı.

Bu sınırlar ziyaretlerin en az yüzde 75'inde tutturulmalıdır; esas alınan, ziyaretçilerin büyük çoğunluğunun deneyimidir.

Site hızını en çok ne belirler?

600 şirket sitesini ölçtüğümüz araştırmamızda en belirleyici etkenin ana sayfanın ağırlığı olduğunu gördük. Telefonda 4 saniyenin altında açılan sitelerin ana sayfası ortanca 1 MB civarındaydı; 10 saniyeyi aşan sitelerde bu rakam 5 ila 7 MB'tı. Kullanılan altyapının ise belirgin bir etkisi yoktu.

Sayfayı ağırlaştıran ve yavaşlatan unsurlar çoğu sitede aynıdır:

1. Büyük ve sıkıştırılmamış görseller. İlk ekrandaki geniş fotoğraflar ve kayan görsel gösterileri LCP'yi doğrudan uzatır.
2. Görüntülemeyi bekleten dosyalar. Tarayıcı, sayfanın stil dosyaları ve bazı betikler inmeden içeriği çizmeye başlamaz.
3. Üçüncü taraf betikler. Canlı destek pencereleri, sosyal medya eklentileri, ölçüm ve reklam etiketleri sayfanın tepki süresini uzatır.
4. Yazı tipleri. Birden fazla yazı tipi ve kalınlık, metnin görünmesini geciktirebilir.
5. Sunucunun ilk yanıt süresi. Paylaşımlı ve yoğun sunucularda sayfa daha ilk baytta gecikir.
6. Sonradan beliren öğeler. Sayfa açıldıktan sonra yüklenen çerez bandı, açılır pencere ya da reklam alanı hem CLS'yi hem de algılanan hızı kötüleştirir.

Site hızı nasıl artırılır?

Hız çalışmasında en sağlıklı yol, PageSpeed'in "Fırsatlar" bölümünde en çok zaman kazandıracağını gösterdiği maddeden başlamaktır. Pratikte en büyük kazancı sağlayan adımlar şunlardır:

• Görselleri yeniden boyutlandırın ve modern biçimlere çevirin. WebP ya da AVIF biçimi, aynı görüntüyü çok daha küçük dosyayla verir. Telefonda 400 piksel genişlikte görünecek bir görsel için 2.000 piksellik dosya indirilmemelidir.
• İlk ekran dışındaki görselleri geç yükleyin. Sayfanın alt kısmındaki görseller ziyaretçi o bölüme yaklaştığında yüklenebilir.
• Ana görseli öncelikli yükleyin. LCP'yi belirleyen görsel geç yüklemeye bırakılmamalı, tarayıcıya önceden bildirilmelidir.
• Üçüncü taraf betikleri azaltın ve geciktirin. Her eklentinin gerçekten kullanılıp kullanılmadığına bakın; gerekenleri sayfa açıldıktan sonra yükleyin.
• Kullanılmayan stil ve betikleri temizleyin. Hazır temalarda sayfada kullanılmayan çok sayıda kod bulunur.
• Önbellek ve sıkıştırma kullanın. Tekrar eden ziyaretlerde dosyaların yeniden indirilmemesi ve metin dosyalarının sıkıştırılarak gönderilmesi sunucu tarafında yapılan basit ayarlardır.
• Sonradan beliren öğeleri sayfayla birlikte çizin. Kendi sitemizde çerez bandı sayfa yüklendikten sonra çizildiği için Google bu bandın metnini sayfanın en büyük içeriği sayıyordu. Bandı sayfayla birlikte sunucuda çizdiğimizde ana içeriğin görünme süresi kısaldı.

Bu adımların büyük kısmı sitenin görünümünü değiştirmeden yapılabilir. Altyapıyı değiştirmek çoğu zaman ilk adım olmamalıdır; aynı platformda doğru kurulmuş hızlı siteler de, yanlış kurulmuş yavaş siteler de bulunur.

Kendi sitenizi nasıl ölçersiniz?

PageSpeed Insights'a sitenizin adresini girerek ölçüm yapabilirsiniz. Ana sayfanın yanında en çok ziyaret alan ürün, hizmet ve iletişim sayfalarını da ölçmek gerekir; her sayfanın yapısı farklıdır.

Sonucu Google'ın sınırlarına göre yorumlanmış halde görmek, sayfanın arama motorları ve yapay zeka araçları tarafından okunup okunamadığını da aynı ekranda kontrol etmek isterseniz ücretsiz site analizi aracımızı kullanabilirsiniz. Araç ölçümü Google PageSpeed verisiyle yapar ve kayıt istemez.

Özetle site hızı

PageSpeed puanı beş ölçümün ağırlıklı ortalamasıdır ve en büyük payı sayfanın yüklenirken tepkisiz kaldığı süre, ana içeriğin görünme süresi ve içeriğin yerinden oynaması alır. Puanın kendisinden çok, Google'ın iyi kabul ettiği sınırlar hedef alınmalıdır. Hızı en çok sayfanın ağırlığı belirler; görselleri küçültmek, gereksiz betikleri geciktirmek ve ana içeriği öncelikli yüklemek çoğu sitede en büyük kazancı sağlar.