E-ticaret sitesi kurma maliyeti: kalemler ve tasarruf yolları

E-ticaret sitesi kurma maliyeti sorulduğunda konuşma genellikle kurulum bedeli üzerinden yürür. Bütçeyi daha çok belirleyen kalemler ise mağaza açıldıktan sonra gelir. Kurulum bir kez ödenir. Abonelik her ay, komisyon ve kargo her siparişte ödenir ve mağaza açık kaldıkça sürer.

Platformların paket fiyat listeleri aylık aboneliği gösterir; bir siparişten elinize ne kaldığını görmek için başka kalemler de eklenmelidir. Mağazaları hem hazır platformlarda hem özel altyapıda kurduğumuz için kalemleri iki yapıda da ayrı ayrı gösteriyoruz. Önce hangi kalemin ne zaman ödendiğini ayırıyor, sonra toplamı tek bir siparişe bölüyoruz.

Kurulum bedeli toplamın neresinde durur?

Giderler ödeme zamanına göre üç gruba ayrılır. Teklif toplarken görülen rakam çoğunlukla yalnız ilk gruptur.

Bir kez ödenenler

• Tasarım ve kurulum: temanın markanıza uyarlanması ya da mağazanın sıfırdan yazılması.
• Ürünlerin aktarılması: tablodan, tedarikçi listesinden ya da eski mağazadan.
• Ödeme, kargo, e-fatura ve muhasebe bağlantılarının kurulması.
• Varsa taşıma: eski mağazadaki ürün, müşteri ve sipariş verisi ile adres yönlendirmeleri.
• Bir kez satın alınıyorsa tema lisansı.

Her ay ya da her yıl ödenenler: platform aboneliği ya da sunucu, ücretli uygulamalar, alan adı ve pazaryerinde de satıyorsanız entegrasyon programı.

Her siparişte kesilenler: ödeme kuruluşunun komisyonu, taksit farkı, varsa platformun işlem ücreti, fatura, kargo ve paketleme.

Kurulum bedelini aylık giderlerle karşılaştırabilmek için bir süre seçin; bu yazıda iki yılı esas aldık. Bedeli 24'e bölüp aylık giderlerin yanına yazdığınızda, kurulumu ucuz ama aylık gideri yüksek teklifin hangi ayda pahalı teklife yetiştiği görünür. Sipariş sayısı arttıkça toplamın en büyük parçası siparişten kesilen kalemlere geçer.

Hazır platform ile özel altyapı bu üç grubu farklı dağıtır. Hangisinin işinize uyduğunu hazır platform mu, özel altyapı mı sayfasında ayrıca ele aldık.

Her ay ödenen platform ve eklenti bedelleri

Hazır platformda aylık gider çoğunlukla şu satırlardan oluşur:

• Platform aboneliği. Paketler genellikle özelliklere, kullanıcı sayısına ya da satış hacmine göre kademelidir. Hangi kademede olacağınızı bir yıl sonra beklediğiniz sipariş sayısıyla hesaplayın.
• Tema lisansı. Bazı temalar bir kez satın alınır, bazıları yıllık yenilenir. Güncelleme hakkının ne kadar geçerli olduğunu satın almadan önce sorun.
• Uygulama abonelikleri. Ürün yorumları, gelişmiş filtre, sepet hatırlatma, fatura ya da kargo bağlantısı çoğu zaman ayrı bir uygulamayla gelir ve her biri ayrıca faturalanır. Paket listesinde görünmeyen bu satırlar, aylık toplamı abonelik bedelinin üstüne taşır.
• Döviz. Yurt dışı merkezli platform ve uygulamaların bir kısmı bedeli dövizle ister; kur değiştikçe TL karşılığı da değişir. Bütçede bu satırları ayrıca işaretleyin.

Özel altyapıda platform aboneliği yoktur, yerine altyapı giderleri gelir: sunucu, yedekleme, görsellerin sunulduğu depolama servisi ve sipariş e-postalarını gönderen servis. Buna yazılımın güncel tutulması ve yeni ihtiyaçlar için ayrılan geliştirme bütçesi eklenir. Kendi sunucunuzda çalışan açık kaynak altyapılarda sunucu giderine ek olarak, ücretli eklenti kullanılıyorsa bunların yıllık lisansları da ödenir.

Hangi yapıyı seçerseniz seçin, bu bölümdeki kalemleri toplarken mağazanın o ay hiç sipariş almadığını varsayın. Çıkan rakam, satış olmasa da ödenecek tutardır.

Her siparişten kesilenler

Bu kalemlerin oranı sağlayıcıya ve sözleşmeye göre değişir, bazıları sepet tutarına bağlıdır ve hepsi zaman içinde güncellenir. Bu yüzden tabloya oran yazmadık; her kalemin yanında sağlayıcıya sorulacak soru var.

İki durumda bu satırlar hesaplanandan büyük çıkar. Belli bir sepet tutarının üstünde kargo bedelini müşteriden almıyorsanız, o siparişlerde bu bedel sizden çıkar. İade edilen ürünün gidiş ve dönüş kargosu da çoğu zaman satıcıya kalır; iade oranınızı biliyorsanız bu bedeli tüm siparişlere paylaştırın.

Sipariş başı maliyet nasıl hesaplanır?

Hesap tek satırdır:

Sipariş başı maliyet = (aylık sabit giderler ÷ aylık sipariş sayısı) + sipariş başı değişken giderler

Aşağıdaki tabloyu kendi rakamlarınızla doldurun. Yıllık ödenen kalemleri 12'ye, kurulum bedelini seçtiğiniz aralığa bölün.

Sipariş başı maliyeti ortalama sepet tutarınıza bölerseniz, her satışın yüzde kaçının bu giderlere gittiğini görürsünüz.

Örnek hesap (varsayım). Rakamlar hesabın işleyişini göstermek için seçildi; bir mağazanın ya da sağlayıcı tarifesinin verisi değildir. Aylık sabit giderler toplamı 6.000 TL, sipariş başı değişken giderler 150 TL (ödeme kesintisi 45, kargo 89, paketleme 15, fatura 1), ortalama sepet 1.200 TL.

Sipariş sayısı dört katına çıktığında sabit giderin payı 60 TL'den 15 TL'ye iner; değişken giderler olduğu yerde kalır. Bu örnekte sipariş başı maliyeti en çok ödeme ve kargo sözleşmesi belirliyor; aylık abonelik ve uygulama sayısı ise sipariş azken hissediliyor, hacim arttıkça etkisi küçülüyor. Aynı hesabı kendi rakamlarınızla yapabilirsiniz.

Bu tutarda ürünün kendi maliyeti ve reklam harcaması yok; kâr hesabında ikisi ayrı satır olarak eklenir.

Pazaryerinde de satılıyorsa ne değişir?

Kendi sitenizin yanında Trendyol ya da Hepsiburada gibi pazaryerlerinde de satıyorsanız hesaba iki satır eklenir.

İlki entegrasyon programı. Stok, fiyat ve siparişleri tek yerden yöneten hazır programlar genellikle aylık abonelikle çalışır; bedel bağlanan pazaryeri sayısına ya da sipariş adedine göre kademelenebilir. Tabloda sabit giderlere yazılır. Hazır programın karşılamadığı bir fiyat kuralınız ya da kendi ERP'niz varsa bağlantı size özel geliştirilir; bu durumda program lisansının yerini size özel bir geliştirme bedeli alır. İki yolu pazaryeri entegrasyonu sayfasında karşılaştırdık.

İkincisi, stok eşitlenmediğinde oluşan kayıp. Stok tek yerden yönetilmediğinde, bir pazaryerinde tükenen ürün diğer kanallarda satışta kalabilir. Karşılanamayan sipariş iptal edilir ve satıcı puanını düşürebilir. Bu kayıp hiçbir faturada ayrı satır olarak görünmez; hesaba iptal oranı üzerinden girer.

Pazaryerinin kendi komisyonu kategoriye göre değişir ve satıcı panelinde yayımlanır. Aynı ürünün sitede ve pazaryerindeki sipariş başı maliyeti farklıdır. Tabloyu her kanal için ayrı doldurduğunuzda hangi kanalda ne kaldığı görünür.

Maliyet sonradan nerede büyür?

Bazı giderler kuruluşta öngörülmez ve mağaza açıldıktan aylar sonra bütçeye girer.

• Sonradan eklenen muhasebe ya da ERP bağlantısı. Sipariş sayısı arttığında faturaların ve stok hareketlerinin muhasebe programına elle girilmesi ayrı bir iş yüküne dönüşür. Kullandığınız programın seçtiğiniz platformla hazır bağlantısı yoksa bağlantı özel geliştirilir. Hazır bağlantı olup olmadığını platformu seçmeden önce sorun; cevap seçimi değiştirebilir.
• Tema değişikliği. Temanın üzerinde yapılan özelleştirmeler çoğu zaman yeni temaya taşınmaz; tasarım yenilendiğinde bu işler yeniden yapılır.
• Uygulamaların birikmesi. Her yeni ihtiyaç için eklenen uygulama aylık toplamı küçük adımlarla büyütür. Uygulama listesini yılda bir gözden geçirip kullanılmayanları kapatmak bu satırı kontrol altında tutar.
• Taşıma. Mağazayı başka bir altyapıya taşımak; ürün, müşteri ve sipariş verisinin aktarılmasını ve eski adreslerin yenilerine yönlendirilmesini gerektirir. Yönlendirme planı yapılmadan taşınan mağaza, arama motorlarından gelen ziyaretçisini kaybedebilir.

Taşımayı çoğunlukla platformun karşılamadığı bir ihtiyaç başlatır. Bayiye özel fiyat, abonelikli satış ya da ERP ile çift yönlü veri akışı bunun tipik örnekleridir. Bu ihtiyaçların bir kısmı kuruluşta zaten bellidir; seçim yapılırken hesaba katılabilir.

Maliyeti nerede düşürebilirsiniz?

Tasarrufun büyük kısmı kurulum bedelinden gelmez; her ay ve her siparişte ödenen kalemlerden gelir.

• Ücretli uygulamaları gözden geçirin. Kurulumda eklenen her ücretli uygulama her ay ödenir. Kullanılmayanı kaldırmak, sipariş azken sipariş başı maliyete doğrudan yansır.
• Ödeme ve kargo sözleşmesini hacimle birlikte yeniden konuşun. Sipariş sayısı arttıkça maliyetin büyük kısmı değişken giderlere geçer. Komisyon oranı ve desi fiyatı, gönderi hacmi büyüdüğünde sağlayıcıyla yeniden görüşülebilecek kalemlerdir.
• Sonradan gelecek bağlantıları kurulumda planlayın. ERP, muhasebe ya da pazaryeri bağlantısı baştan düşünülmezse sonradan veri yapısıyla birlikte yeniden ele alınır ve bu iş kurulumdan pahalıya çıkabilir.
• Hesapları firmanız adına açın. Alan adı, ödeme kuruluşu ve kargo sözleşmesi firmanız adına olursa platform değiştirirken bunları yeniden kurmanız gerekmez. Ayrıntısını web sitesi mülkiyeti yazısında anlattık.

Teklifleri aynı kalemlerle karşılaştırmak

İki e-ticaret teklifi yan yana konduğunda göz önce kurulum bedeline gider. Toplamı ise çoğu zaman teklifte yazmayan satırlar değiştirir. Karşılaştırmadan önce her tekliften aynı bilgileri isteyin:

1. Kurulum bedeline hangi işler dahil: tasarım, ürün aktarımı, hangi bağlantılar, taşıma ve adres yönlendirmesi.
2. Platform aboneliği, tema ve uygulamalar kime, hangi para biriminde ve hangi sıklıkla ödenecek.
3. Önerilen yapıda hangi uygulamalar ücretli ve bunların aylık toplamı ne.
4. Muhasebe programınız ve pazaryerleriniz için bağlantı hazır mı, özel mi geliştirilecek.
5. Özel altyapıda sunucu kimin adına açılacak ve giderini kim ödeyecek.
6. Mağaza hesabı ve kaynak kod kimin adına olacak.

Ardından her teklif için yukarıdaki tabloyu doldurun ve iki rakamı yan yana koyun. Biri 24 aylık toplam, diğeri beklediğiniz sipariş sayısında sipariş başı maliyet. Kurulumu düşük ama aylık gideri yüksek teklif ile bunun tersi arasındaki fark bu iki rakamda görünür.

Kurulum teklifinin kendisini imzadan önce kalem kalem gözden geçirmek için teklif kontrol listesini kullanabilirsiniz. Kurulumda hangi kapsamların yer aldığını e-ticaret kurulum paketleri sayfasında anlattık; bedel, kapsamınız netleştiğinde yazılı teklifle iletilir.