Bir markayı ChatGPT'ye adıyla sorduğunuzda çoğu zaman sitesini bulur, hizmetlerini doğru anlatır ve kaynak olarak gösterir. Aynı gün o markanın yaptığı işi sorduğunuzda ise başka firmaları önerebilir; üstelik markanın tam olarak yaptığı iş için.
Bu bir çelişki değil. İki soru farklı yerlerden cevaplanıyor ve çoğu marka yalnızca birincisine bakıyor.
Tanınmak ile önerilmek ayrı sorular
Adınızla sorulan soruda model sizi arar ve en güvenilir kaynak olarak çoğunlukla kendi sitenizi bulur. Site erişilebilir ve anlaşılırsa cevap doğru çıkar.
İşinizle sorulan soruda ise model bir liste kurar. Bu listeyi kurarken bir sitenin kendisi hakkında söylediğine değil, birden çok kaynağın aynı markayı anıp anmadığına bakar: işletme profillerindeki değerlendirmeler, sektör rehberleri, karşılaştırma yazıları, basın. Ankara'da web tasarım ajansı sorduğumuzda ChatGPT listeyi Google İşletme Profili'ndeki değerlendirme sayılarına göre kurdu.
Müşterinin çoğu sizi adınızla değil, işinizle arar. Sizi henüz tanımayan müşterinin kararı ikinci soruda verilir.
Önce erişim: model sitenizi okuyabiliyor mu?
Listeye girmeden önce çözülmesi gereken daha temel bir sorun var. Pek çok site, sahibi farkında olmadan yapay zeka tarayıcılarına kapalı:
- robots.txt'de bir engel. ChatGPT'nin arama tarafı (OAI-SearchBot), PerplexityBot ya da Claude-SearchBot kapalıysa site kaynak olarak gösterilemez.
- CDN ayarı. Bazı CDN'ler yapay zeka tarayıcılarını varsayılan olarak engelleyebiliyor; robots.txt açık görünse bile istek sayfaya ulaşmaz.
- JavaScript'e kilitli içerik. ChatGPT, Claude ve Perplexity tarayıcıları JavaScript çalıştırmaz. İçerik tarayıcıda çiziliyorsa boş bir sayfa görürler.
Bu üçünü ücretsiz site analizi kontrol ediyor; sonuçta yapay zeka erişimi ayrı bir blok olarak çıkıyor.
Sonra kimlik: model sizi neyle karıştırıyor?
Az bilinen ya da genel bir kelimeye benzeyen marka adları, yapay zeka tarafından başka bir kavramla karıştırılabilir. Çözümü, markanın ne olduğunu makineye açıkça söylemektir:
- Organization şeması: ad, adres, telefon, kuruluş yılı ve uzmanlık alanları.
- sameAs ile sosyal hesaplara ve profillere bağlantı.
- Ad, adres ve telefonun her platformda aynı yazılması.
Yapay zeka markanızı tanımıyorsa sorun çoğu zaman içerikte değil, kimliktedir.
Alıntılanabilecek içerik
Model cevabını yazarken bir paragrafı olduğu gibi kullanabilmek ister. “Çözüm odaklı, müşteri memnuniyetini ön planda tutan” türünden bir metin alıntılanmaz, çünkü hiçbir soruya cevap vermez. Alıntılanan içerik soru biçimindeki bir başlıkla başlar, ilk cümlesinde cevabı verir ve bir rakam, tarih ya da tablo içerir.
Öneri için sitenin dışı
Tanınmayı sitenizde düzeltebilirsiniz. Önerilmek ise başkalarının sizden söz etmesine bağlı ve bu katman en yavaşı:
- İşletme profili ve gerçek müşteri değerlendirmeleri.
- Sektör rehberleri ve platform kayıtları, her yerde aynı bilgiyle.
- Karşılaştırma yazıları, röportajlar ve sektör yayınları.
Bu işin kısa yolu yok. Sahte değerlendirme ya da toplu forum mesajı hem yapay zeka hem arama motoru için risktir; kalıcı olan, gerçek müşterinin gerçek yorumudur.
Nereden başlamalı?
Ölçerek. Sektörünüzde müşterilerin sorduğu 15 ile 30 soruyu çıkarın; yarısı markanızın adıyla, yarısı adınız geçmeden işinizle ilgili olsun. Bunları ChatGPT, Perplexity, Gemini ve Google'da çalıştırın. Her soruda kimin önerildiğini ve sizden ne söylendiğini not edin, bir ay sonra aynı soruları tekrar sorun.
Bu ölçümü sizin için de yapıyoruz ve ilki ücretsiz. Yöntemin tamamını yapay zeka SEO sayfamızda anlattık.